آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در سخنرانی خداحافظی خود در روز سهشنبه، رهبران جهانی را به پاسخگویی به چالشهای اساسی امروز فراخواند. او از آنها خواست که به جای ادامه مسیر تفرقه، با هم همکاری کنند تا به بحرانهای زیست محیطی، هوش مصنوعی و نابرابریهای فزاینده پاسخ دهند.
چالشهای قدرت و بحرانهای جهانی
گوترش در این سخنرانی که در جمع بالاترین مقامهای سازمان ملل ایراد شد، به انتقال قدرت از دولتها به تعداد معدودی از شرکتها و افراد خصوصی اشاره کرد و نسبت به افزایش قدرت هوش مصنوعی هشدار داد. او گفت که این بحرانها در واقع ناشی از قدرت هستند و به ضرورت مقابله با "شکاف بزرگ" – تقسیم جهان به دو بلوک رقیب با سامانههای اقتصادی، تکنولوژیک و امنیتی مجزا – تأکید کرد.
بیشتر بخوانید: الکساندریا اوکاسیو-کورتز به احتمال نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ نزدیکتر میشود
او در ادامه، تفکر "قدرت میآورد حق" را محکوم کرد و از قدرتهای بزرگ خواست که درک کنند که "قدرت آنها چندان هم بزرگ نیست". گوترش بیان کرد که "قدرت نظامی به تنهایی نمیتواند صلح را تأمین کند" و "هیچ قدرتی نمیتواند به تنهایی به چالشهای کنونی پاسخ دهد".
آینده و آزمونهای بزرگ قدرت
دبیرکل سازمان ملل به چهار آزمون بزرگ قدرت اشاره کرد که آینده را شکل خواهند داد: قدرت بر جنگ و صلح، قدرت ناشی از تغییرات اقلیمی، قدرت ناشی از هوش مصنوعی و قدرتی که ثروت را متمرکز کرده و نابرابری را افزایش میدهد. او به رهبران جهانی تأکید کرد که باید از فرصت جلسه یک هفتهای خود برای درخواست پایان درگیریها در خاورمیانه، اوکراین، سودان، میانهمار و دیگر نقاط استفاده کنند و به گفتوگو بازگردند.
گوترش افزود که بحران اقلیمی در واقع "عمیقترین نابرابری قدرت بین نسلها" است، زیرا یک نسل آینده نسل دیگر را مصرف میکند. او هشدار داد که جهان به احتمال زیاد به آستانه ۱.۵ درجه سانتیگراد که ۱۱ سال پیش برای جلوگیری از بدترین عواقب گرم شدن کره زمین تعیین شده بود، خواهد رسید.
در مورد هوش مصنوعی، او توضیح داد که "خطر در فناوری نیست، بلکه در فناوری بدون پاسخگویی است". او از رقبای هوش مصنوعی خواست که به هم بپیوندند و مانند رقبای جنگ سرد پس از جنگ جهانی دوم، برای مدیریت خطرات مشترک همکاری کنند.
گوترش همچنین نابرابری را یک مشکل قدرت خواند و گفت: "هیچگاه بشریت به اندازه امروز ثروت، دانش و قابلیتهای فناوری نداشته است، اما برای میلیاردها نفر، پیشرفت همچنان در دسترس نیست". او ابراز تأسف کرد که برای این میلیاردها نفر، دسترسی به غذا، آب سالم، آموزش، کار شایسته، مراقبتهای بهداشتی و کرامت انسانی همچنان میسر نیست و بیشتر اهداف سازمان ملل برای پایان دادن به فقر و ترویج توسعه تا سال ۲۰۳۰ محقق نخواهد شد.
دوره دوم پنج ساله گوترش در تاریخ ۳۱ دسامبر به پایان میرسد و آینده رهبری سازمان ملل نامشخص است. پس از سه نظرسنجی در شورای امنیت از هشت نامزد، هیچ جانشین روشنی برای گوترش ظهور نکرده است.
گوترش تصریح کرد که "بنیاد مؤثر، مشروع و مسئولیتپذیر برای اعمال قدرت در قرن ۲۱" در منشور سازمان ملل وجود دارد که بر اساس "اولویت حقوق بینالملل و حفظ کرامت انسانی" بنا شده است. او بر لزوم اصلاح سازمان ملل تأکید کرد تا بتواند بهخوبی با تغییرات دنیای قرن ۲۱ سازگار شود.
او از رؤسای جمهور، نخستوزیران و وزیرانی که در جلسه عمومی حاضر بودند خواست تا به بسته اصلاحات گستردهای که ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل تصویب کردهاند، متعهد شوند و عزم سازمان ملل را برای "ساختن آیندهای که برای همه کار میکند" تقویت کنند.
گوترش در پایان سخنرانی خود با احساسی عمیق گفت که هرگز از ارزشهایی که سازمان ملل به آنها پایبند است، تسلیم نخواهد شد و تأکید کرد که "صلح ممکن است".
بیشتر بخوانید: سقوط جنگنده F-۱۶ آمریکا نزدیک پایگاه هوایی اسپانگداهلم در آلمان · ترامپ به مجمع عمومی سازمان ملل میرود
منبع: abcnews.com
