ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در یک نشست تاریخی در مکه به امضای توافقی دفاعی دست یافتند که به عنوان تولد یک "مثلث امنیتی سنی" توصیف شده است. این توافق، ثروت نفتی عربستان، قدرت نظامی در حال رشد ترکیه و قابلیتهای هستهای پاکستان را ترکیب میکند. به موجب این توافق، هرگونه حمله نظامی به یکی از این سه کشور به عنوان حمله به همه آنها تلقی خواهد شد و آنها متعهد به تبادل اطلاعات و فناوری دفاعی هستند.
تغییرات در معماری امنیتی منطقه
این توافق نه تنها به محتوای خود بلکه به عنوان نمادی از بنیاد یک معماری امنیتی جدید در منطقه و همچنین محافظتی در برابر عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی پس از خروج ایالات متحده از منطقه تلقی میشود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، اعلام کرد که آنکارا محرک اصلی این مذاکرات سه ساله بوده است و تحلیلگران معتقدند که این توافق نشاندهنده چشمانداز آنکاراست که به تدریج ترکیه را به عنوان یک بازیگر مرکزی در خاورمیانه مستقر کند.
بیشتر بخوانید: مارکو روبیو نگرانی عمومی را پس از آزادی پنج مظنون تروریستی تأیید کرد
ترکیه با گسترش پایگاههای نظامی خود در کشورهای مختلف از جمله سومالی، قطر و لیبی، به طور فزایندهای نقش مهمی در شکلدهی به تحولات سوریه ایفا کرده است. همچنین این کشور با استفاده از قدرت نرم فرهنگی خود و کمکهای انسانی، به نفوذ خود در منطقه افزوده است.
چالشها و موانع در مسیر نفوذ ترکیه
با این حال، ترکیه با چالشهای جدی در مسیر دستیابی به نفوذ بیشتر در خاورمیانه مواجه است. سالها سوء مدیریت اقتصادی منجر به تورم بالا و تضعیف ارز شده است که بر منابع دولتی فشار وارد میکند. مهمترین چالش این کشور ممکن است از سوی اسرائیل، که روز به روز تهاجمیتر میشود، باشد.
تحلیلگران بر این باورند که جاهطلبیهای منطقهای ترکیه به طور واضح از توانایی اقتصادی کنونی آن فراتر میرود. آنکارا در حال تلاش برای مدیریت بینظمیهای منطقهای به منظور حفاظت از منافع ملی خود است و به دنبال تسلط بر منطقه یا تاسیس یک امپراتوری نئو-عثمانی نیست.
ترکیه به خوبی میداند که منطقه به زودی وارد مرحلهای پس از ایالات متحده خواهد شد و در حال بازی درازمدت است. با کاهش تدریجی نفوذ ایالات متحده در منطقه، ترکیه آماده است تا این خلأ را پر کند.
سوریه به عنوان آزمایشگاه اصلی نفوذ ترکیه در نظر گرفته میشود. پس از سقوط رژیم بشار اسد در سال ۲۰۲۴، آنکارا به اهداف کلیدی خود دست یافت و قراردادهای چند میلیارد دلاری برای بازسازی سوریه کسب کرد.
استراتژی اسرائیل در این منطقه، به ویژه پس از حملات حماس که نزدیک به ۱۲۰۰ نفر را به کشتن رساند، به حفظ همسایگان خود در وضعیت نظامی ضعیف و جلوگیری از رشد قدرتهای چالشگر متمرکز شده است. این سیاست به یک سوریه غیرمتمرکز و تکهتکه منجر شده است که اسرائیل کنترل قسمتهای جنوبی آن را به عهده دارد.
بیشتر بخوانید: مذاکرهکنندگان برای توافق آمریکا و ایران تلاش میکنند · Nvidia پلتفرم امنیتی جدیدی برای جلوگیری از رفتارهای غیرقانونی هوش مصنوعی معرفی کرد
منبع: npr.org
